(本小题满分 13 分) 如图,已知椭圆 C_ 1 与 C…——2013 高考数学第 21 题答案解析

2013_退役省自主命题 (2013·理)

2013 全国 第 21 题 解答题 区分题
2013_退役省自主命题 (2013·理)

21.(本小题满分 13 分)

如图,已知椭圆 $C_{1}$ 与 $C_{2}$ 的中心原点坐标 $O$,长轴均为 $M N$ 且在 $x$ 轴上,短轴长分别为 $2 m, 2 n(m>n)$,过原点且不与 $x$ 轴重合的直线 $l$ 与 $C_{1}, C_{2}$ 的四个交点按纵坐标从大到小依次为 $A, B, C, D$.记 $\lambda=\frac{m}{n}, \triangle B D M$ 和 $\triangle A B N$ 的面积分别为 $S_{1}, S_{2}$.
(I)当直线 $l$ 与 $y$ 轴重合时,若 $S_{1}=\lambda S_{2}$,求 $\lambda$ 的值;
(II)当 $\lambda$ 变化时,是否存在于坐标轴不重合的直线 $l$,使得 $S_{1}=\lambda S_{2}$,并说明理由.


第21影图

参考答案(1) $\lambda=\sqrt{2}+1 \quad$; (2) 当 $1<\lambda \leq 1+\sqrt{2}$,不存在;当 $\lambda>1+\sqrt{2}$,存在.

完整解析 · 逐步详解

[答案]①$\lambda=\sqrt{2}+1 \quad$②当 $1<\lambda \leq 1+\sqrt{2}$,不存在;当 $\lambda>1+\sqrt{2}$,存在.
[解析]分析:(I)先把 $S_{1}, S_{2}$ 用面积公式表示出来,再根据 $S_{1}=\lambda S_{2}$ 即可求得。
(II)先假设存在,再根据题意分别求出 $S_{1}, S_{2}$,令 $S_{1}=\lambda S_{2}$,再计算即可得。
解:依题意可设椭圆 $C_{1}$ 和 $C_{2}$ 的方程分别为
$C_{1}: \frac{x^{2}}{a^{2}}+\frac{y^{2}}{m^{2}}=1, \quad C_{2}: \frac{x^{2}}{a^{2}}+\frac{y^{2}}{n^{2}}=1$. 其中 $a>m>n>0, \lambda=\frac{m}{n}>1$.
(I)解法 1:如图 1,若直线 $l$ 与 $y$ 轴重合,即直线 $l$ 的方程为 $x=0$,则
$S_{1}=\frac{1}{2}|B D| \cdot|O M|=\frac{1}{2} a|B D|, S_{2}=\frac{1}{2}|A B| \cdot|O N|=\frac{1}{2} a|A B|$,所以 $\frac{S_{1}}{S_{2}}=\frac{|B D|}{|A B|}$.
在 $C_{1}$ 和 $C_{2}$ 的方程中分别令 $x=0$,可得 $y_{A}=m, y_{s}=n, y_{D}=-m$,
于是 $\frac{|B D|}{|A B|}=\frac{\left|y_{s}-y_{D}\right|}{\left|y_{A}-y_{B}\right|}=\frac{m+n}{m-n}=\frac{\lambda+1}{\lambda-1}$.
若 $\frac{S_{1}}{S_{2}}=\lambda$,则 $\frac{\lambda+1}{\lambda-1}=\lambda$,化简得 $\lambda^{2}-2 \lambda-1=0$.由 $\lambda>1$,可解得 $\lambda=\sqrt{2}+1$.
故当直线 $l$ 与 $y$ 轴重合时,若 $S_{1}=\lambda S_{2}$,则 $\lambda=\sqrt{2}+1$.
解法 2:如图 1,若直线 $l$ 与 $v^{+}$五重合,则
$|B D|=|O B|+|O D|=m+n,|A B|=|O,-|O B|=m-n$.
$S_{1}=\frac{1}{2}|B D| \cdot|O M|=\frac{1}{2} a|B D|, \quad S_{2}=\frac{1}{2}|A B| \cdot|O N|=\frac{1}{2} a|A B|$.
所以 $\frac{S_{1}}{S_{2}}=\frac{|B D|}{|A B|}=\frac{m+n}{m-n}=\frac{\lambda+1}{\lambda-1}$.
若 $\frac{S_{1}}{S_{2}}=\lambda$,则 $\frac{\lambda+1}{\lambda-1}=\lambda$,化简得 $\lambda^{2}-2 \lambda-1=0$.由 $\lambda>1$,可解得 $\lambda=\sqrt{2}+1$.
故当直线 $l$ 与 $y$ 轴重合时,若 $S_{1}=\lambda S_{2}$,则 $\lambda=\sqrt{2}+1$.


第 22 题解答图 1


第 22 题解答图 2

(II)解法 1:如图 2,若存在与坐标轴不重合的直线 $l$,使得 $S_{1}=\lambda S_{2}$.根据对称性,直线 $l: y=k x(k>0)$,

点 $M(-a, 0), N(a, 0)$ 到直线 $l$ 的距离分别为 $d_{1}, d_{2}$,则
因为 $d_{1}=\frac{|-a k-0|}{\sqrt{1+k^{2}}}=\frac{a k}{\sqrt{1+k^{2}}}, d_{2}=\frac{|a k-0|}{\sqrt{1+k^{2}}}=\frac{a k}{\sqrt{1+k^{2}}}$,所以 $d_{1}=d_{2}$.
又 $S_{1}=\frac{1}{2}|B D| d_{1}, S_{2}=\frac{1}{2}|A B| d_{2}$,所以 $\frac{S_{1}}{S_{2}}=\frac{|B D|}{|A B|}=\lambda$,即 $|B D|=\lambda|A B|$.
由对称性可知 $|A B|=\mid C D$,所以 $|. C|=|B D|-|A B|=(\lambda-1)|A B|$, $|A D|=|B D|+|A B|=(\lambda+1)|B|$,于是
$\frac{|A D|}{|B C|}=\frac{\lambda+1}{\lambda-1}$.

将 $l$ 的方程分别与 $C_{1}, C_{2}$ 的方程联立,可求织
$x_{A}=\frac{a m}{\sqrt{a^{2} k^{2}+m^{2}}}, \quad x_{B}=\frac{a n}{\sqrt{a^{2} k^{2}+i}}$
根据对称性可知 $x_{c}=-x_{s}, x_{s}=-x_{A}$,于是
$\frac{|A D|}{|B C|}=\frac{\sqrt{1+k^{2}}\left|x_{A}-x_{D}\right|}{\sqrt{1+k^{2}}\left|x_{B}-x_{C}\right|}=\frac{2 x_{A}}{2 x_{A}}=\frac{m}{n} \sqrt{\frac{a^{2} k^{2}+n^{2}}{a^{2} k^{2}+m^{2}}}$.

从而由①和②式可得
$\sqrt{\frac{a^{2} k^{2}+n^{2}}{a^{2} k^{2}+m^{2}}}=\frac{\lambda+1}{\lambda(\lambda-1)}$.

令 $t=\frac{\lambda+1}{\lambda(\lambda-1)}$,则由 $m>n$,可得 $t \neq 1$,于是由(3)可解得 $k^{2}=\frac{n^{2}\left(\lambda^{2} t^{2}-1\right)}{a^{2}\left(1-t^{2}\right)}$.
因为 $k \neq 0$,所以 $k^{2}>0$.于是(3)式关于 $k$ 有解,当且仅当 $\frac{n^{2}\left(\lambda^{2} t^{2}-1\right)}{a^{2}\left(1-t^{2}\right)}>0$,
等价于 $\left(t^{2}-1\right)\left(t^{2}-\frac{1}{\lambda^{2}}\right)<0$.由 $\lambda>1$,可解得 $\frac{1}{\lambda}即 $\frac{1}{\lambda}<\frac{\lambda+1}{\lambda(\lambda-1)}<1$,由 $\lambda>1$,解得 $\lambda>1=\sqrt{2}$,所以,
当 $1<\lambda \leq 1+\sqrt{2}$ 时,不存在与坐标轴不重合的了公 $l$,使得 $S_{1}=\lambda S_{2}$;
当 $\lambda>1+\sqrt{2}$ 时,存在与坐标轴不重命!线 $l$ 使得 $S=\lambda S_{2}$.
解法 2:如图 2,若存在与坐标 $t$,不重合的直线 $l$,使得 $S_{1}=\lambda S_{2}$。根据对称性,
不妨设直线 $l:, y=k x(k>0)$
点 $M(-a, 0), N(a, 0)$ 到直线 $l$ 的距离分别为 $d_{1}, d_{2}$,则
因为 $d_{1}=\frac{|-a k-0|}{\sqrt{1+k^{2}}}=\frac{a k}{\sqrt{1+k^{2}}}, d_{2}=\frac{\left|c^{\circ}-0\right|}{\sqrt{1+k^{2}}}=\frac{c_{1}}{\sqrt{1+k^{2}}}$,所以 $d_{1}=d_{2}$。
又 $S_{1}=\frac{1}{2}|B D| d_{1}, S_{2}=\frac{1}{2}|A B| d_{2}$,所以 $\frac{S_{1}}{S_{2}}=\frac{|B D|}{|A B|}=\lambda$.

因为 $\frac{|B D|}{|A B|}=\frac{\sqrt{1+k^{2}}\left|x_{s}-x_{D}\right|}{\sqrt{1+k^{2}}\left|x_{A}-x_{B}\right|}=\frac{x_{A}+x_{B}}{x_{A}-x_{B}}=\lambda$,所以 $\frac{x_{A}}{x_{B}}=\frac{\lambda+1}{\lambda-1}$.
由点 $A\left(x_{A}, k x_{A}\right), B\left(x_{B}, k_{B}\right)$ 分别在 $C_{1}, C_{2}$ 上,可得

依题意 $x_{A}>x_{B}>0$,所以 $x_{A}{ }^{2}>x_{s}{ }^{2}$。所以由上侙解得 $k^{2}=\frac{m^{2}\left(x_{A}{ }^{2}-x_{B}{ }^{2}\right)}{a^{2}\left(\lambda^{2} x_{s}{ }^{2}-x_{A}{ }^{2}\right)}$.

从而 $1<\frac{\lambda+1}{\lambda-1}<\lambda$,解得 $\lambda>1-\sqrt{2}$,所以
当 $1<\lambda \leq 1+\sqrt{2}$ 时,不存在与坐标轴不重合的直线 $l$,使得 $S_{1}=\lambda S_{2}$.
当 $\lambda>1+\sqrt{2}$ 时,存在与坐标轴不重合的直线 $l$ 使得 $S_{1}=\lambda S_{2}$.
[ 考点定位]本题考查直线与椭圆的位置关系,考查综合分析问题的能力。

✅ 来源:2013年 · 全国 · 2013_退役省自主命题 (2013·理) · 第 21 题 · 本题已通过人工审核与系统自动校验

再练一道 · 同类压轴题

2018 区分题 · 2018_浙江卷 (2018)
(15 分)如图,已知点 P 是 y 轴左侧(不含 y 轴)一点,抛物线 C: y^ 2 =4…
2016 区分题 · 2016_新课标 II 卷 (2016…
(12分)已知椭圆 E : x ^ 2 t + y ^ 2 3 =1 的焦点在 x 轴上, A…
2021 区分题 · 2021_北京卷 (2021)
已知椭圆 E: x^ 2 a^ 2 + y^ 2 b^ 2 =1(a>b>0) 过点 A(0,…

同类专题与考点

圆锥曲线综合高考真题 数形结合高考真题分类讨论高考真题化归与转化高考真题函数与方程高考真题坐标法高考真题 分类不全易错题端点取等判断错误易错题漏解易错题

返回上层

数学全部真题2013年数学真题全国数学真题查看原卷:2013_退役省自主命题 (2013·理)